گذری بر پیشینه ی فرهنگی و تاریخی تبار کهن بختیاری
 

شَوگار شَه

(شوگارِ شَه)

دِینُم به نا شَـــوگارِ شَـه

بُرده زِ مالُـــم نورِ مَـــه

آستــاره اِشمــارُم به رَه

تیغِشت اَفتَو بِس گِرا

ٍٍٍدیلَق گِرا، بی هونه با

۰۰۰

نی خُوم تیامه بِس وَنُم

دی شَو به کُه، بِس نی‌کَنُم

هِـی بِس اَلانُرفی زَنُم

اِی که به هونِس غَم بَرا

رو، رو، به سی رودِس کُن

۰۰۰

وا دُز نشینه، ای‌بَـــره

میشـــون و بُزگَــــل وا بَره

منجا مِجـــورتانه چَره

اِی سَر به ناتُمی رُوا

وا پا به مِنجا تَش دِرا

۰۰۰

نــی خُـــوم دیه شَـــوگارِسه سنگینـــی ای بارسه

بدنومیا اِز کارِسِــــه

آستاره، شیمی بِس زنا

و جِنگی ز افتو بس خورا

گوش نیوشا

باز شد بارانی

آسمان دل و چشم

نور را کرد صدا

همره تندر خشم

اشک تلخی به لب تشنه ی کارون نشاند

دیده را سوی دز و کرخه و مارون دواند

دل پر درد نشانید سر نعش وجود

ناله سر داد برِ بستر زاینده ی رود

بر لب خشک عطش

از بلندا و ز فریاد نَخَش

لرزه افتاد به کهسار وفاق

چشم خونابه شد از درد فراق

نخل از سر افتاد

و بلوط از ریشه

داغ آن رفته به دل ماند

و

های...

ای گوش نیوشا!

تو کجایی؟

بشنو...

فریاد و ندا!

مُکیش

دَمِ مـالت تُرُکِستُـــم که مُکیشُم بِکُنـــــی

بِــــوَنی پاگِرو واخُـــوت قُوم و قیشُم بکنی

منه تَنگه بِنِهادُم دل و جونم مُـــو به سیت

که به اِشکاری و تِــی خُوت کَم و بیشُم بکنی

کَمِ لَـــوهَندِ قشنگت، ســـی دلِ برچِ تیات

دِلِـه مِهـــرِت اِکُنُم تا کــه دِریشُـــم بکنـی

مُو به دیندا و نیا هِــی کِلِتُم چـــی پَرِ سات

نه که چـی دَند و دِلوش پِرد و پریشم بکنی

اِخُومت چی اَو و پینه، اِنُمِت ری سر و جون

نَوَنیــم اِز تَـک و تـــا وُ نُک و نیشُـم بکنــی

اِزنم وَصله زِ جونُـــم، که دِراهــی مِنِـه دل

نَه که وا کِر مِنِه ری، تار و تِلیشُم بکنی

منه مالم اَوِ ری دارُم اِگُوم تِـی خُـوم و خُوت

نَکُنـــی تا به هُوالون کم و لیشُم بکنی

اِپِسَندی خُــوتِه، هِـی سازِ چَپِت ای‌کُنه کار

اِگـو «تهنا» نَکُنی دست به ریشُم بکنی

دین هَری

«دین هَری»

جِمو غَلِوه فِغِر بید و ناسازگار. دُزی هم اِکِرد. هر چی که به نیست اِبید، تِی جمو اِجُستِنِس...

چاره ناچار، مردم که به تَنگ اَوُدِن بی، وَر اَوُردِن به کامرداس و ز دُزی و لیش کاریا جمو بِس گُدِن. کامرداس گپ مال بید و پناه مردم.

کامرداس گد: دُز، دُزه بُن هوره! چن کِرَت پَندس دادم و گوش نکرده.درمون دردس و منه رَه اَوُردِنِس تهنا «دین هَری» کِردِنِسه و بس!

جمونه بیارین و «دین هَریس» بکنین تا دیه دُزی نکنه وُ دیرون هم فرگ دزی به سرسون نزنه. نَرهَرِ دیزه ی چموشِ و وَرکَن تیز کُنِ یادگاره اَوُردن و دین هریس کردن. هم لاشس نشست به زَهم و درد و هم ریس به رنگ زرد.

کاشکی، سَوو وُ به هیم روزا، یه کامرداسی هم داشتیم تا دُزونه «دین هَری» بِکِردی!

هَر غلوه داریم کامرداسی نداریم...

«««روز بزرگداشت فردوسی خردمند، خجسته باد»»»

واژه ی «راستی» در شاهنامه:

زبان را مگردان، به گرد «دروغ» / چو خواهی که تاج از تو گیرد فروغ

نباید «دروغ» ایچ دردین تو / نه کژی برین راه و آیین تو

مکن دوستی با «دروغ» آزمای / همان نیز با مرد ناپاک‌رای

ز نیرو بود مرد را «راستی» / ز سستی کژی زاید و کاستی

سرمایهٔ مردمی راستی ست / ز تاری و کژی بباید گریست

همه راست گفتی نگفتی «دروغ» / به کژی نگیرند مردان فروغ

نبینی بجز خوبی و «راستی» / چو پیچی سر از کژی و کاستی

همه بردباری کن و «راستی» / جدا کن ز دل کژی و کاستی

نباید ز گیتی ترا یار کس / بی‌آزاری و «راستی» یار بس

وُری! نون سوارِ اَوِه، بِس بِرَس

وُری! نون سوارِ اَوِه، بِس بِرَس

که تا اِز گُدارت نَوَسته به چَه

بِنِه تولَوی پُر به زیرِ کَلَک

بِزَن پَل، زِ قِرنَو دِرارِس به گَه

وُری! نون سوارِ اَوِه، بِس بِرَس

وُری! نون سوارِ اَوِه، بِس بِرَس

که تا اِز گُدارت نَوَسته به چَه

بِنِه تولَوی پُر به زیرِ کَلَک

بِزَن پَل، زِ قِرنَو دِرارِس به گَه

حسین عبدالهی پبدنی

حسین عبدالهی پبدنی

رباعی

وَستُم مـو به ویرِ وارِ پیراری‌مــون

اَفتـــو به نشــون مال و تش واری‌مـون

تیغشت و بلازه چی بَهیگ ای‌بازِست

وُر بِـــرچِ تیـــا بخت و دلا یـــاری‌

مون

 
  BLOGFA.COM