کتاب از پوده تا پبده در بخش ایرانشناسی کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی ایران

لینک وبلاگ پبده و پبدنی در پرشین بلاگ بر روی این وبلاگ در بلاگفا

با درود

با توجه به مشکلات پیش آمده در پرشین بلاگ، لینک(پیوند) وبلاگ پبده و پبدنی و نگاهی تازه به فرهنگ بختیاری در این وبلاگ بلاگفا که با همان نام ساخته شده است قرار داده می شود تا دسترسی همتباران و دوستان از این طریق به وبلاگ فراهم گردد.

در آینده چنانچه مشکلات پرشین بلاگ حل شود، پست ها مستقیما در همان وبلاگ درج خواهد شد.

با سپاس از توجه و نگرش شما بزرگواران

برای دسترسی به وبلاگ پبده و پبدنی در پرشین بلاگ، بر روی این لینک(اینجا) کلیک نمایید

 

نیزم خوتی نازم خوتی ...

نیزم خوتی

 نازم خوتی

 بالنده پروازم خوتی

 روزم اَویده بی تو شو

 ای افتو روشن درو

 

سازم خوتی

 بازم خوتی

 آرنگ سرنازم خوتی

 لاشم اویده پر ز تو

 ای درد و درمونم بیو

…

 

غار پبده

گزنه های سبز در ورودی غار پبده

زمین جُمِشت (زمین لرزه)

چاربون هی پا اِکُفتن به گِل و اِشِهنیدن و نا آرومی اِدراوردن و چَن تاسون هم مِه هانه کندن و به تِرات ز مال زیدن به در. سَیَل مال خشخاری پاس اکردن و بالا دوون اجستن. یه پاره سون دینانه ناهادن بی منه من لنگون و گوشانه خونیدن بی و پاس کردن؛ نیزشت اکردن و منستی ز یه چی اترسستن! مرغون فر اِزیدن و اِرهدن سَرِ لَت بُهون و کُپ وَستِن بی، اما خروسون هم یه جوری دیه اخوندن! بُنگسون جور اسونا بید که یه جک و جونوری به کته هاسون نزیک ابید،اجیغنیدن! دالو ماه زنون هم که مرغ غُرُپسه خونید بی ری     هاگه ها، یه هو، وا یک ز هاگه سر دروردن و وا یه غل ز پوسته هاگه ز زیر سله جستن به در! و

...
یکی اگد: په ای سی هار وابیده که چینون اکنه! یکی دیه اگد: ای اسبُ چِسه اَوساره بریده و ...هر کی یه چی اگد...

مردم مال دسپاچه آویدن و ندونستن که چه بکنن که کاساتیار هاشفته رسید بالا مال و بنگ کرد به همه و گد: همه تون خوو بم گوش بدین! زمین جمشت اخو بیاهه! هیشکی منه لیر نمهنه و جلدی بزنه به در! زیر بهون و دار و برد نواستین! همه تون جم وابوین منجا مال، منه غاش گله! بنگ بکنین به شُوون گله هاتون تا گله هانه ز پا تِلِه کُه ها دیر بکنن! هیچ چارپایی به مه و دار و برد بسته نبووه و همه نه ول بکنین! نترسین و کیک و واک نکنین که بچه یل بترسن! ار هیم کارانه که بتون اگوم انجم بدین هین ز نفتس هیشکی به در نیزنه! و ...

اوسار و بند چاربون و هرگل و قاطرون و گایل واز کردن و بچه یل ز منه لیر و بهونا کردن به در و همه جم وابیدن منه غاش و  منجا مال و مندیر زمین جمشت ...

کیمراد منجا مال واستاده بید و هی انیشت به آسمون و به کاساتیار گد: په کاساتیار کونی زمین جمشتی که گدی؟ په تا کی وا هیم جور اَولون و سر به گریبون واستیم؟ زنده ای ز دستمون رهد و...

کاساتیار گد: کیمراد گدم زمین جمشت ایا نه آسمون جمشت! مو زمین اگوم و تو هی انیهری به آسمون؟! یه دم دندونته بنه سر جیرت و زنگل و بچه یله دل پریشون و لرسون مکن! تو انکه پیایی به ناشادی! اَی به جا بَووت نَمَهنی! ای...

...
چی نگدشت که زمین اوید به جمشت. کتری و تاس و پیاله ز سر چل وستن به لَم. سَیَل ز مال به جِسته رهدن. مو دیدم که مَنِستی یه چی زیر گل به زیر پام اِجُهمه! مورشت وست به لاشم! چِرِشت زنگل و بچه یل وریستاد و ز کُه برد و تِلاش وست به ره و...

خدا به مردم مال رحم کرد! اَیَر جک و جونورون چونون ناآرومی و سر و صدا نی درودن و کاساتیار نی رسید، گاشد زمین جمشت، شل و زهم دار یا مرده مویی ز خُس به جا اهشت! هیچ جونداری منه مال زهمی نوابید و مل ز سر هیشکی هم کم نوابید! خدا خُس بالا سرمون بید و ...

زمین جمشت zemin jomesht= زلزله
- چاربون charboon = چارپایان، کنایه از اسبان و قاطرانو خران
- پا اکفتن به گل paa ekoften be gel = پای بر زمین می کوبیدند
- اشهنیدن eshahniden = شیهه می کشیدند
- مه meh = میخ
- ترات teraat = چارنعل
- سیل sayal = سگ ها
-خشخاری khashkhari= بیخودی
- دوون dowwon = پایین
- یه پاره سون = برخی از آنها
- دینان ناهادن بی من لنگون = دمها را لای پا نهاده بودند
- نیزشت nizesht = زوزه، زوزه ی آرام، ناله ...
- منستی manesti = مانستی؛ گویی
- فر زیدن fer zeiden= پر زدند؛ پریدند
- لت بهون late bohoon = بخش بافتنی سیاه چادر
- کپ وستن بی kop vasten bi = در خود فرورفته بودند
- بنگسون bagesoon = بانگشان؛ آوازشان
- اسونا osoona = اونوقتا؛ آنهنگامی که
- کته kate = مرغذانی؟
- مرغ غرپسه = مرغ کُرچش را
- هاگه haage = تخم (مرغ)
- یه هو وا یک yehav vayak= ناگهان با هم
- غل ghal = نیم؛ نیمه؛ نیمی
- سله saleh = سبد
- تاس taas= کاسه (بزرگ)
- چل chol = دیوار سنگ چین گرداگرد سیاه چادر
- وستن ولم vasten velam = بزیر افتادند
- چینون chinon = اینچنین؛ این جور
- اوسار avsaar = افسار؛ لگام
- هاشفته hashofte= آشفته؛ سراسیمه
- لیر lihr = کپر؛ سازه ی سنگ و چوب کاهگلی
- منجا menjaa = میان؛ وسط
دار daar = درخت؛ تیرچه و ستون چوبی
- برد bard = سنگ
- نواستین nawastin= نایستید؛ نمانید
- غاش ghaash = سنگ چین و پرچین رو باز برای نگاهداری شبانه ی گله
- شون shoon = شبان؛ چوپان
- تله teleh = پرتگاه 
- کیک و واک keek o waak = جیغ و غال
- هین heen= خون
- نفت noft = بینی؛ دماغ
- انیشت eniyasht = می نگریست؛ نکاه می کرد
- کونی koni= کو؛ کجاست
- اولون avloon= ویلان؛ سرگشته
- دندونته بنه سر جبرت = دندان روی جگر بگذار؛ صبر کن
- انکه anke= مانند اینکه؛ یعنی؛ مثلا
- به ناشادی = ناسلامتی 
- ای جا بووت نمهنی = بمیری! نالایق! اجاق کور(وجاق کور)...
- اجهمه ejohme = می جنبد؛ می لرزد
- مورشت mooresht = مورمور؛ لرزه
- مورشت وست به لاشم = تنم به لرزه افتاد
- چرشت cherresht = جیغ؛ فریاد
- ز که برد و تلاش وست بره ze ooh bard o telaash vast berah= سنگ و خرده سنگ از کوه سرازیر شد.
- ایر ayar = اگر
- گاشت gaashat = شاید؛ چه بسا
- شل و زهم دار shal o zahmdar= شل و زخمی
- مرده مو morde moo= مرگ ومیر
- خس khos= خودش
- اهشت ehesht = می گذاشت»

 

همایشِ بام ایران در حسرت آب در شهرکرد

در کوهپایه ی سله تُر

استاد محمد بهمن بیگی، فرشته ی نجات

سبد کوه( سله تُر) کنار تاگ سبز

 

به نومِ خدایی که فِرمون داد ...

به نومِ خدایی که فِرمون داد

زِ مُستِ گِلی، آدمه جون داد

 به نومس که سرها به شُرگِس به گِل

ز دَر هونه وازیس و مِهرس به دل

 گپَی و خدایی برازندسه

دِرِ ماه و اَفتو به دستِ خُسه

 شو و روز، دیندا - نیا نی دِرا

اَیرَ خُس نخو، آرِمون نی وِرا

ز گِل نی دِراره سَرِ گُل به دَر

که تا نَم نَباره زِ مِهرس به سر